Czerwone ludobójstwo – wszystkich 284 aktorów i pracowników łotewskiego teatru „Skatuvė” rozstrzelano w Moskwie

Wbrew twierdzeniom komunistów i ich popleczników, w tym rosyjskich mediów, że „Wielki Terror” w latach 1937–1938 był „walką klas”, pod względem prawnym i faktycznym należy go uznać za starannie zaplanowane akcje genocydowe wobec nierosyjskich mniejszości narodowych mieszkających w ZSRR.

Nawet bez głębszej analizy fakt genocydowy potwierdzają nie tylko statystyki zabitych, ale już same nazwy dokumentów genocydowych (rozkazów, zarządzeń, decyzji itp.) – one „wprost” wskazują, przeciwko której dokładnie narodowości skierowana jest „operacja” eksterminacji. Takich „operacji” było więcej niż przeciwko 50 narodom skolonizowanym w czasach Imperium Rosyjskiego i mieszkającym w ZSRR. Przeciwko niektórym operacje genocydowe powtarzano kilkakrotnie. Najczęściej stosowaną metodą masowej eksterminacji był sztucznie wywołany głód na terytoriach przeznaczonych do przerosjanienia – początkowo wokół Moskwy (nad Wołgą), a później już dalej od „centrum” (w Kazachstanie i najbardziej znany – na Ukrainie – „Hołodomor”). Stworzony w połowie lat trzydziestych „archipelag Gułagu” przewidywał inny rodzaj genocyd – masowe przesiedlenia narodów na niezamieszkane tereny. Trzeci rodzaj genocyd – rozstrzeliwanie – w zasadzie skierowany był przeciwko narodom, które na terytorium Rosji po rozpadzie Imperium zazwyczaj nie miały własnych zalążków państwowości, a jednak od czasów Imperium tworzyły swoje „wspólnoty”. Jedną z takich akcji genocydowych „rozstrzeliwania” była „operacja łotewska”, w ramach której w ciągu roku rozstrzelano ponad 80% aresztowanych Łotyszy.

Maskawski łotewski teatr „Scena” („Skatuve”). Początkowo, od 1919 do 1932 roku – studio teatralne. Od 1932 do 1937 roku – teatr państwowy.

Zlikwidowany w 1938 roku po tym, jak reżim sowiecki aresztował i rozstrzelał na poligonie masowych egzekucji w Butowie wszystkich pracowników teatru, niezależnie od narodowości – zarówno personel artystyczny, jak i techniczny, włącznie z garderobianymi (również nielotyszy, którzy pracowali w budynku tego teatru, automatycznie uważani byli za Łotyszy).

Spośród aktorów najbardziej znana była Maria Leiko, która zdobyła sławę w Niemczech i Europie, choć dołączyła do zespołu dopiero w ostatnim sezonie. Budynek teatru znajdował się w Moskwie przy bulwarze Strastnoj 8. Dzięki akademikowi Ruta Ozoliņa z Rosyjskiego Towarzystwa Łotyszy i organizacji pamięci „Memoriał” historia teatru „Skatuve”, a zwłaszcza Marii Leiko, dotarła także do Łotwy, gdzie prawie nikt o tym nie wiedział.

Przez wiele lat nie było możliwe umieszczenie tablicy pamiątkowej przy dawnym budynku teatru – władze stolicy Rosji na to nie pozwalały. Ambasador Republiki Łotewskiej w Federacji Rosyjskiej Māris Riekstiņš zdołał jednak porozumieć się z przedstawicielami rządu Moskwy i 6 marca 2020 roku tablica pamiątkowa została w końcu odsłonięta.

Obok członków teatru „Skatuve” tego dnia rozstrzelano łącznie 284 Łotyszy.

W pierwszych 6 miesiącach 1938 roku w ZSRR rozstrzelano ponad 6400 znanych i uwzględnionych w Timenote.info Łotyszy. Ilu nieznanych? Skala spustoszenia dokonanego przez terror wciąż nie jest i prawdopodobnie nigdy nie zostanie w pełni ujawniona.