Narodowe Święto Niepodległości Polski

Narodowe Święto Niepodległości obchodzone jest w Polsce 11 listopada. To święto państwowe i dzień wolny od pracy, upamiętniające odzyskanie niepodległości przez Polskę w 1918 roku po 123 latach zaborów.

Polska zniknęła z mapy Europy w wyniku trzech rozbiorów Rzeczypospolitej (1772, 1793 i 1795) między Imperium Rosyjskie, Prusy i Austrię. Podczas I wojny światowej mocarstwa zaborcze osłabły i upadły. Proces odbudowy państwowości przebiegał stopniowo:

• 7 października 1918 roku Rada Regencyjna ogłosiła niepodległość.
• 7 listopada w Lublinie powstał Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej z Ignacym Daszyńskim na czele.
• 10 listopada do Warszawy przybył Józef Piłsudski, zwolniony z niemieckiego więzienia w Magdeburgu.
• 11 listopada 1918 roku Rada Regencyjna przekazała Piłsudskiemu władzę wojskową i naczelne dowództwo nad wojskiem polskim. Tego samego dnia podpisano rozejm w Compiègne, kończący I wojnę światową.
• 14 listopada Rada Regencyjna przekazała mu pełnię władzy cywilnej, a następnie rozwiązała się.

Data 11 listopada stała się symboliczna właśnie dlatego, że zbiegła się z przekazaniem władzy wojskowej Piłsudskiemu i zakończeniem wojny.

Główne postacie („Ojcowie Niepodległości”)

Najczęściej wymienia się sześciu działaczy reprezentujących różne nurty polityczne, którzy zjednoczyli się wokół celu odbudowy państwa:

• Józef Piłsudski – postać centralna. Dowódca Legionów Polskich, organizator Polskiej Organizacji Wojskowej. 11 listopada 1918 roku przejął władzę wojskową, został Naczelnikiem Państwa i odegrał kluczową rolę w wojnie z bolszewikami (1919–1921).
• Roman Dmowski – przywódca Narodowej Demokracji, dyplomata. Reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Paryżu, orientował się na współpracę z Ententą.
• Ignacy Jan Paderewski – światowej sławy pianista i polityk. Prowadził działalność dyplomatyczną w USA, przyczynił się do uwzględnienia kwestii niepodległości Polski w „14 punktach” Woodrowa Wilsona, później został premierem.
• Ignacy Daszyński – socjalista, premier Tymczasowego Rządu Ludowego w Lublinie.
• Wincenty Witos – przywódca ruchu ludowego (Polskie Stronnictwo Ludowe).
• Wojciech Korfanty – działacz śląski, odegrał ważną rolę w walce o przyłączenie Górnego Śląska do Polski.

Piłsudski pozostaje najbardziej rozpoznawalnym symbolem tego dnia.

Już w latach 1919–1920 odbywały się uroczystości wojskowe (szczególnie od 1920 roku).
W 1926 roku Piłsudski jako premier ustanowił 11 listopada dniem wolnym od pracy dla urzędników państwowych.
Oficjalnie święto ustanowiono ustawą z 23 kwietnia 1937 roku. Przed II wojną światową obchodzono je oficjalnie tylko dwukrotnie (1937 i 1938).
Po wojnie władze komunistyczne zniosły święto (ustawa z 22 lipca 1945 roku) i zastąpiły je „Narodowym Świętem Odrodzenia Polski” obchodzonym 22 lipca (na pamiątkę Manifestu PKWN z 1944 roku).
Święto przywrócono ustawą Sejmu z 15 lutego 1989 roku i od tego czasu ponownie jest świętem państwowym.

Dziś 11 listopada w Polsce obchodzi się paradami, składaniem wieńców, marszami, koncertami i innymi uroczystościami w całym kraju.