Tony Richardson

ony Richardson, właściwie Cecil Antonio Richardson (ur. 5 czerwca 1928 w Shipley, zm. 14 listopada 1991 w Los Angeles) – angielski reżyser teatralny i filmowy, scenarzysta, producent. Zdobywca Oscara za Przygody Toma Jonesa (1963).

Richardson był najważniejszym przedstawicielem brytyjskiego nurtu młodych gniewnych w teatrze i kinie. W 1956 wystawił w Londynie sztukę Miłość i gniew Johna Osborne'a, sztandarowy utwór nurtu (w teatrze pracował od końca lat 40.). Wspólnie założyli wytwórnię Woodfall, w której powstały pierwsze filmy reżysera. W swych wczesnych dziełach ukazywał realia robotniczej Anglii, często w oparciu o utwory literackie swych rówieśników. Oprócz Miłości i gniewu zekranizował m.in. sztukę Shelagh Delaney Smak miodu oraz opowiadanie Samotność długodystansowca Alana Sillitoe.

W roku 1963 nakręcił swoje najgłośniejsze dzieło, komedię łotrzykowską Przygody Toma Jonesa z Albertem Finney'em w roli tytułowej. Zrealizowany na podstawie powieści osiemnastowiecznego pisarza Henry'ego Fieldinga ironiczny film zdobył cztery Oscary, dwie statuetki odebrał sam Richardson. Pierwszą za reżyserię, drugą dla najlepszego filmu roku – Richardson był także producentem Przygód Toma Jonesa.

Sukces filmu uczynił go sławnym po obu stronach Atlantyku i swój następny projekt – czarną komedię Nieodżałowani – zrealizował w Stanach Zjednoczonych. Od tego momentu dzielił czas między Stany a Wielką Brytanię. Najbardziej znane jego filmy z późniejszego okresu twórczości to Szarża lekkiej brygady (1968), Joseph Andrews (1977, ponownie na podstawie prozy Fieldinga), Na granicy (1982) i Hotel New Hampshire (1984). Przed śmiercią ukończył swoje ostatnie dzieło – Błękit nieba z Jessicą Lange, jednak na skutek bankructwa wytwórni Orion film na ekrany wszedł dopiero w 1994.

W latach 1962-1967 był mężem aktorki Vanessy Redgrave, z tego związku miał dwie córki: Natashę i Joely. Zmarł na AIDS. Gdy dowiedział się, że jest nieuleczalnie chory, oznajmił publicznie, iż jest osobą biseksualną.

Reżyseria (wybór)

• Miłość i gniew (Look Back in Anger, 1958)
• Smak miodu (A Taste of Honey, 1961)
• Samotność długodystansowca (The Loneliness of the Long Distance Runner, 1962)
• Przygody Toma Jonesa (Tom Jones, 1963)
• Nieodżałowani (The Loved One, 1965)
• Szarża lekkiej brygady (Charge of the Light Brigade, 1968)
• Hamlet (1969)
• Joseph Andrews (1977)
• Na granicy (The Border, 1982)
• Hotel New Hampshire (The Hotel New Hampshire, 1984)
• Błękit nieba (Blue Sky, 1994)