Powiedz o tym miejscu
pl

Richard Nixon

Dodaj nowe zdjęcie!
Data urodzenia:
09.01.1913
Data śmierci:
22.04.1994
Inne nazwiska/pseudonimy:
Richard Nixon, Richard Milhous Nixon, Ričards Milhauss Niksons, Richard Milhous Nixon;, Ричард Никсон, Ričards Niksons, Ричард Милхауз Никсон
Kategorie:
adwokat, prezydent, uczestnik II wojny światowej
Narodowość:
 amerykańska
Cmentarz:
Określ cmentarz

Richard Milhous Nixon (ur. 9 stycznia 1913 w Yorba Linda, zm. 22 kwietnia 1994 w Nowym Jorku) – jeden z bardziej znaczących amerykańskich polityków XX wieku. 37. prezydent Stanów Zjednoczonych, wcześniej 36. wiceprezydent. Był jedynym jak dotąd prezydentem, który ustąpił ze stanowiska przed końcem kadencji.

Nixon był jedną z bardziej kontrowersyjnych postaci amerykańskiej sceny politycznej. Zapoczątkował politykę „odprężenia” (détente) w stosunkach Wschód-Zachód. W opinii wielu ekspertów pozwoliło to zebrać się osłabionym (m.in. po wojnie w Wietnamie) Stanom Zjednoczonym i zachwiać potęgą bloku wschodniego, bez czego jego późniejszy upadek, jeżeli nie niemożliwy, byłby znacznie trudniejszy i bardziej niebezpieczny.

Nixon ponosi jednak również bezpośrednią odpowiedzialność za aferę Watergate, która przez długi czas paraliżowała amerykańskie życie publiczne i wyrządziła mu ogromne szkody. To było bezpośrednim powodem ustąpienia Nixona z fotela prezydenta.

Historycy do dziś spierają się w ocenie tej postaci.

Przed rozpoczęciem kariery politycznej

Pochodzenie, edukacja i pierwsze kroki w polityce

Nixon przyszedł na świat w ubogiej rodzinie sadowników w małej osadzie Yorba Linda w Kalifornii, w domu zbudowanym przez jego ojca. Jego rodzice, Frank i Hannah, byli głęboko wierzącymi kwakrami. Również ich syn uważał się za kwakra. Miał czterech braci: Harolda (1909–1933), Donalda (1914–1987), Arthura (1918–1925) i Eda (ur. 1930). W 1922 rodzina przeniosła się do Whittier w Kalifornii, do domu rodzinnego matki.

Młody Richard przed pójściem na studia uczęszczał do Fullerton High School (lata 1926-1928), a następnie do Whittier High School (1928-1930). Szkołę średnią ukończył jako najlepszy uczeń w klasie.

Nixon jako przedmiot swoich zawodowych zainteresowań wybrał nauki prawne. Początkowo studiował w niewielkiej, prowadzonej przez kwakrów lokalnej uczelni w Whittier, gdzie zdobył z czasem drugą lokatę. Dzięki stypendium mógł podjąć naukę w prestiżowym Duke University w Karolinie Północnej. Dzięki swojej pilności był trzecim najlepszym studentem. Z tych czasów wywodzi się jego przydomek ponurego Gusa.

Po zakończeniu studiów chciał podjąć pracę w jednej z renomowanych kancelarii nowojorskich. Nie udało mu się to jednak i zmuszony był wrócić do Whittier, gdzie zdał ostateczny, gwarantujący przyjęcie do palestry egzamin. Tu zaczął praktykować prawo.

Rodzina

W Whittier Nixon poznał swoją przyszłą żonę, starszą od niego o niespełna rok Pat Ryan. Pobrali się 21 czerwca 1940. W styczniu 1942 przenieśli się do Waszyngtonu.

Państwo Nixon mieli dwie córki. Starsza, Tricia (ur. 21 lutego 1946 w Whittier) wyszła za mąż za Edwarda Coksa. Zaś młodsza, Julie (ur. 5 lipca 1948 w Waszyngtonie) poślubiła Davida Eisenhowera, wnuka byłego prezydenta, Dwighta Eisenhowera.

W czasie II wojny światowej Nixon służył w marynarce wojennej, w stopniu oficerskim. Służbę ukończył w stopniu komandora podporucznika.

Wczesna kariera polityczna

W Kongresie Stanów Zjednoczonych Izba Reprezentantów

Po demobilizacji (1946) dostał propozycję od lokalnej organizacji Partii Republikańskiej, aby ubiegać się o mandat kongresmena ze swojego 12. okręgu wyborczego. W owym czasie młodzi ludzie, którzy brali udział w wojnie, mogli liczyć na spore poparcie.

Fotel kongresmena zajmował wówczas od 10 lat znany liberalny demokrata Jerry Voorhis. Nixon prowadził wyjątkowo brudną kampanię wyborczą i, wbrew prawdzie, powiązał Voorhisa z lewicowym kongresmenem z Nowego Jorku Vito Marcantonio i wygrał.

W Izbie zasiadał w latach 1947-1951, a więc przez dwie dwuletnie kadencje. W tym czasie wsławił się udziałem w komisji ds. działalności antyamerykańskiej, działającej pod kierownictwem senatora Josepha McCarthy’ego z Wisconsin. Dzięki temu stał się politykiem powszechnie znanym i rozpoznawalnym.

W Izbie zaprzyjaźnił się z innym młodym kongresmenem Johnem F. Kennedym z Massachusetts.

Jako kongresmen Nixon popierał m.in.:

  • Antystrajkową ustawę Tafta-Hartleya i głosował przeciwko wetu, zgłoszonemu przez prezydenta Harry’ego Trumana w tej sprawie
  • Rozszerzenie świadczeń społecznych
  • Eliminację podatku od głosowania
  • Przyznanie Dystryktowi Columbia samorządu
  • Rozszerzenie pewnych praw obywatelskich
  • Obniżkę podatków

Senat Stanów Zjednoczonych

W 1950, po czterech latach spędzonych w Izbie, postanowił ubiegać się o mandat senatora. Jego rywalką z ramienia Partii Demokratycznej była również członkini Izby i była aktorka Helen Gahagan Douglas.

Podczas kampanii Nixon uciekł się do niezbyt etycznych chwytów. Podobnie jak w przypadku Voorhisa, powiązał panią Douglas z kongresmenem Marcantonio i rozesłał nawet tzw. Różową Kartkę, na której dowodził, że Douglas i Marcantonio zajmowali podobne stanowisko w czasie głosowań. Nixon pokonał panią Douglas, którą w ferworze kampanii nazwał „różową damą” (ang. pink lady). Właśnie wtedy przylgnął do niego pejoratywny przydomek Tricky-Dick.

W czasie owej kampanii posunął się nawet do sugerowania, że panią Douglas „łączy coś” z prezydentem Trumanem.

W Senacie zasiadał dwa lata, czyli ledwie jedną trzecią przewidzianej 6-letniej kadencji.

Wiceprezydent Stanów Zjednoczonych

20 stycznia 1953 zaledwie 40-letni Richard Milhous Nixon został zaprzysiężony na wiceprezydenta Stanów Zjednoczonych. Jeden z najmłodszych wiceprezydentów zajął urząd po najstarszym w historii Albenie Barkleyu, który miał wtedy już ponad 75 lat.

Konstytucja nie określa kompetencji wiceprezydenta. Jego głównym obowiązkiem jest przewodniczenie obradom Senatu, gdzie głos ma tylko w wypadku równego podziału głosów.

Niektórzy wiceprezydenci, jak George H. W. Bush u Ronalda Reagana, Al Gore u Billa Clintona czy Dick Cheney u George’a W. Busha, byli jednymi z najbardziej znaczących osób w Białym Domu. Ale nie można tego powiedzieć o Nixonie w latach 1953-1961. Był systematycznie izolowany przez wpływową koterię ministra-szefa kancelarii prezydenta Shermana Adamsa. Adams podejmował nawet próby usunięcia Nixona z listy wyborczej w 1956 (które również zdecydowanie wygrali republikanie), ale mu się to nie udało.

Wiceprezydentura stanowiła ważny okres w życiu i karierze Nixona. Mimo owej izolacji stał się politykiem, z którym się liczono, którego szanowano. Wbrew Adamsowi i innym czyniło go to najpoważniejszym pretendentem do kandydatury prezydenckiej w 1960.

W czasie swej wiceprezydentury Nixon dwa razy zastępował ciężko chorego Eisenhowera (1956 i 1959).

Wybory w 1960

Nixon uzyskał republikańską nominację w 1960. Jednym z jego bardzo nielicznych rywali był gubernator Nowego Jorku Nelson Rockefeller. Kandydatem na wiceprezydenta wybrany został dyplomata Henry Cabot Lodge junior.

Ich rywalami z ramienia demokratów byli John Fitzgerald Kennedy, senator z Massachusetts, i Lyndon B. Johnson, wpływowy lider większości senackiej z Teksasu.

W czasie kampanii, w której szanse były bardzo wyrównane, odbyła się seria debat telewizyjnych między Nixonem a Kennedym. Wielu z tych, którzy słuchali jej w radio, było przekonanych, iż wygrał ją właśnie wiceprezydent Nixon. Ale to Kennedy wypadł lepiej w telewizji, ponieważ Nixon odmówił nałożenia makijażu, a poza tym wyglądał blado po kontuzji, jakiej doznał w trakcie kampanii. Wtedy to po raz pierwszy objawiła się siła telewizji w polityce.

Wybory w 1960 są jednymi z najbardziej kontrowersyjnych w dziejach. Zostały rozstrzygnięte różnicą ledwie 100 tysięcy głosów, czyli 0,2%. Być może, nie sposób już tego sprawdzić, faktyczna większość w Illinois, którego głosy rozstrzygnęły wynik głosowania w kolegium elektorskim, należała do Nixona i większość w głosowaniu też. Sam Nixon zrezygnował z żądania ponownego liczenia, gdyż leżałoby to w gestii demokratycznej machiny w Chicago. Oskarżono by mnie potem o żale przegranego, co uniemożliwiłoby dalszą karierę – szczerze przyznawał potem niedoszły prezydent.

W 1962 przegrał, tym razem wysoko, wybory na gubernatora rodzinnej Kalifornii. Wówczas oświadczył ze łzami w oczach na konferencji prasowej, że na zawsze wycofuje się z polityki. Jedna ze stacji telewizyjnych zatytułowała wtedy swoją audycję polityczny nekrolog Richarda Nixona.

Przedwczesna emerytura

Spełniło się dawne marzenie Nixona, który po porażce w walce o fotel gubernatorski został przyjęty do jednej z wiodących kancelarii adwokackich w Nowym Jorku (Nixon Mudge Rose Guthrie & Alexander), ale nie jako pracownik, lecz współwłaściciel z bardzo znacznymi dochodami, dzięki którym szybko osiągnął stopień zamożności, jakiego nie miał, kiedy był kongresmenem, senatorem czy wiceprezydentem.

22 listopada 1963 w Dallas zamordowany został prezydent Kennedy. Tego samego dnia na pokładzie Air Force One zaprzysiężony został wiceprezydent Johnson. Zbliżały się nowe wybory, przewidziane na listopad roku następnego.

Początkowo faworytem wydawał się Nelson Rockefeller, ale po skandalu rozwodowym jego szanse znacznie zmalały. Po długiej i zajadłej walce w łonie partii nominację prezydencką zdobył, wygrywając z Rockefellerem czy Lodge’em, ultrakonserwatywny senator z Arizony Barry Goldwater. Goldwater początkowo proponował partnerstwo na liście liberalnemu gubernatorowi Pensylwanii Williamowi Scrantonowi, który zaciekle zwalczał go w prawyborach, ale po jego odmowie wystartował z tytularnym liderem partii, kongresmenem Williamem E. Millerem z Nowego Jorku.

Nixon początkowo nosił się z zamiarem wystawienia swej kandydatury, ale po dokładnym przeanalizowaniu sytuacji odstąpił od tej myśli. Lyndon B. Johnson był bardzo popularny, w dużej mierze dzięki swemu programowi i reformom, które już zdążył przeprowadzić. Poza tym lepiej było dla planów byłego wiceprezydenta, aby Goldwater przegrał, bo wtedy w partii panowałoby bezkrólewie, a droga do kandydatury w 1968 stałaby przed nim otworem.

Kalkulacje te sprawdziły się: Goldwater przegrał wyraźnie z urzędującym prezydentem, który ustanowił do dziś niepobity rekord w rozmiarach zwycięstwa wyborczego.

Kampania wyborcza 1968

Nixon, mimo że nie piastował w owym czasie żadnego urzędu, zdecydowanie wyprzedzał swoich głównych rywali: gubernatorów Nelsona Rockefellera z Nowego Jorku, Ronalda Reagana z Kalifornii i George’a Romneya z Michigan. Choć nie było to tak łatwe, gdyż musiał walczyć z wizerunkiem przegrywacza (Rockefeller twierdził wprost, że nominując Nixona republikanie sami skazują się na porażkę).

Mimo to były wiceprezydent wygrał zdecydowanie serię prawyborów i uzyskał nominację już w pierwszym głosowaniu na sierpniowej konwencji w Miami. Kandydatem na wiceprezydenta został gubernator Maryland Spiro T. Agnew.

Kontrkandydatami Nixona i Agnewa z ramienia demokratów byli wiceprezydent Hubert Humphrey z Minnesoty i senator Edmund Muskie z Maine. Również, nominalnie należący do Partii Demokratycznej, gubernator Alabamy George Wallace kandydował jako niezależny wraz z emerytowanym generałem lotnictwa Curtisem LeMayem z Ohio.

Nixon wygrał wybory minimalną większością głosów nad Humphreyem. Wallace zdobył kilka stanów Południa, według wielu uniemożliwiając tym samym zwycięstwo Humpreyowi.

Prezydent Stanów Zjednoczonych

Nixon, zaprzysiężony 20 stycznia 1969 w wieku lat 56, obejmował kierownictwo nad państwem w trudnym okresie, kiedy narastał sprzeciw wobec interwencji Stanów Zjednoczonych w Wietnamie i kiedy nastała głęboka nieufność wobec struktur władzy.

Co do wizerunku Nixona w tym okresie, kreował się on na zupełnie zrównoważonego, nigdy nie ulegającego emocjom męża stanu, który całkowicie poświęca się dla dobra państwa. Miało to m.in. kontrastować z impulsywnym sposobem bycia Lyndona B. Johnsona.

Polityka wewnętrzna

Nixon obejmował prezydenturę bez większości w obu izbach Kongresu. Nie miał też dobrych stosunków z prasą. Postanowił więc zjednać sobie telewizję. Nowy prezydent doskonale zdawał sobie sprawę z potęgi tego medium. Możliwe, iż dzięki niej poniósł porażkę wyborczą w 1960, ale i zwyciężył osiem lat później.

Złotousty wiceprezydent Agnew, aczkolwiek pozbawiony władzy, zasłynął w owym czasie kampanią z jaką wystąpił, objeżdżając kraj z przemówieniami, w której atakował liberałów, hippisów i innych wrogów prezydenta, w tym właśnie prasę. Z kolei jego oponenci obawiali się, iż jego krucjata „cofnie Amerykę do czasu polowań na czarownice”.

Właśnie ludzie tacy jak Agnew ukuli termin milczącej większości (ang. Silent Majority): w głębi duszy konserwatywnej, która pragnie ładu, zagrożonego przez „wichrzycieli”, takich jak hipisi, Murzyni czy antywojenni liberałowie. Nixon i jego współpracownicy chcieli przeciągnąć tę część społeczeństwa na swoją stronę, aby zapewnić stabilną bazę.

I tu właśnie działali z wyraźnym naruszeniem prawa, za pomocą FBI oraz CIA (co było zupełnie zabronione, gdyż ta agencja miała działać tylko poza terenem Stanów Zjednoczonych) prowadzili inwigilację i szykanowali przeciwników nowej administracji. Przez takie działania zaufanie do rządu systematycznie spadało, gdy jego nieetyczna działalność narastała.

Jako prezydent Nixon zmagał się z jednym z największych kryzysów energetycznych w dziejach kraju. Aby zachęcić do oszczędności, obniżył standardy czystości powietrza, co miało zachęcić do powrotu do korzystania z opałów naturalnych. Polecił też obniżyć temperaturę w budynkach rządowych i zaprzestać iluminacji wielu miejsc w stolicy. Nixon ustanowił wiele urzędów, m.in. ds. ochrony środowiska.

Generalnie jego polityki nie da się zakwalifikować jako jednoznacznie konserwatywnej bądź liberalnej – była raczej pragmatyczna.

Stany Zjednoczone zmagały się też z poważnym problemem bezrobocia i inflacji, którego rząd nie potrafił do końca rozwiązać.

Osiągnięcia Nixona jako prezydenta dotyczą bardziej sfery zagranicznej niż wewnętrznej.

Jednak znamiennie, z licznymi dyskusyjnymi konsekwencjami dla rozwoju kraju, 1 lipca 1972 Nixon podpisał dekret wykonawczy (ang. executive order) powołujący do życia agencję federalną do zwalczania przestępstw dot. alkoholu, tytoniu i broni palnej, Bureau of Alcohol, Tobacco and Firearms (Biuro ds. Alkoholu, Tytoniu i Broni Palnej), która w codziennym języku kultury i folkloru zapamiętana została jako „the ATF”, nawet po uzupełnieniu jej nazwy-wyliczanki, w erze zamachów bombowych, dodatkowym członem: „Materiałów Wybuchowych” (ang.: Explosives).

Polityka zagraniczna

Po eskalacji wojny wietnamskiej nastąpił spadek pozycji Stanów Zjednoczonych na arenie międzynarodowej. Nixon i jego prawa ręka w zakresie polityki zagranicznej, doradca ds. bezpieczeństwa narodowego, a pod koniec jego kadencji sekretarz stanu Henry Kissinger wiedzieli, że potrzeba „chwili oddechu”, aby zregenerować utracone siły.

Odprężenie polegało na normalizacji stosunków z ChRL, poprzez nawiązanie oficjalnych kontaktów, czemu towarzyszyły różne zabiegi (m.in. słynna dyplomacja pingpongowa) i pomoc dla Chin, aby uczynić z nich kraj przyjaźnie neutralny. Nixon liczył, że dobre układy z Chinami okażą się pomocne m.in. przy próbie rozwiązania konfliktu w Wietnamie.

Równocześnie trwało ocieplenie na linii Waszyngton-Moskwa oraz wycofywanie się z Wietnamu. W tych dziedzinach Nixon odniósł pełen sukces.

Mówiąc o jego polityce zagranicznej, nie sposób nie powiedzieć o wsparciu puczu Augusto Pinocheta w Chile 11 września 1973 czy tajnym bombardowaniu Kambodży. Ostatecznie te działania raczej zaszkodziły Stanom Zjednoczonym, gdyż znacznie zmniejszyły zaufanie i sympatię, jakim inne kraje darzyły USA.

Kampania wyborcza 1972

Wybory, w których Nixon walczył o reelekcję, były znacznie bardziej spokojne, niż te przed czterema laty, zwłaszcza iż przewidywano jednoznacznie wysokie zwycięstwo urzędującego prezydenta. Nixon, pewien zwycięstwa, prawie nie brał udziału w kampanii. Nie wykorzystano też do końca rekordowego funduszu wyborczego.

Nixon odniósł łatwe zwycięstwo nad swoim oponentem, senatorem George’em McGovernem z Dakoty Południowej. Było to jedno z najbardziej przytłaczających zwycięstw w historii amerykańskich wyborów. Nixon uzyskał blisko 60% głosów i wygrał wybory w 49 stanach prócz Massachusetts oraz Dystryktu Columbia, który nieprzerwanie, odkąd przyznano mu prawa głosu, głosował na demokratów.

Ale mimo to demokraci wciąż dzierżyli kontrolę nad Kongresem.

Zmiana wiceprezydenta

W pierwszej połowie 1973, tuż po zaprzysiężeniu zwycięskiego tandemu na drugą kadencję, ujawniono, że wiceprezydent Agnew był korumpowany, zarówno w okresie swego gubernatorstwa jak i wiceprezydentury.

Przeciwko Agnew natychmiast wystąpiła prasa, pomna wypowiedzianej jej przez niego wojny. Agnew odwoływał się do swojej popularności. Biały Dom naciskał na niego, aby ustąpił. Nixon nie chciał, aby dwukrotnie wybrany przezeń wiceprezydent został skazany w okresie pełnienia urzędu. Agnew w końcu poddał się naciskom i ustąpił z zajmowanego stanowiska. Został potem skazany za drugorzędne wykroczenia.

Zgodnie z uchwaloną w końcu lat 60. 25. poprawką do konstytucji prezydent mógł powołać nowego wiceprezydenta, ale za zgodą obu izb Kongresu. A te były kontrolowane przez opozycyjnych demokratów.

Na liście Nixona figurowali następujący kandydaci (w kolejności): Nelson Rockefeller, Ronald Reagan, John Connally i Gerald Ford. Ostatecznie Nixon zdecydował się wystawić kandydaturę Forda, ówczesnego lidera mniejszości w Izbie Reprezentantów, który miał największe szanse na zatwierdzenie w Kongresie, tak też się stało.

W związku z narastającą aferą Watergate demokraci, w wypadku usunięcia bądź ustąpienia Nixona, przejęliby, z braku wiceprezydenta, funkcję głowy państwa w osobie Spikera Izby Reprezentantów Carla Alberta.

Demokraci jednak woleli nie dziedziczyć Białego Domu w okresie tak głębokiego kryzysu konstytucyjnego, chcąc przejąć go na spokojnie, podczas wyborów w 1976. Widzieli w Fordzie dogodnego następcę prezydenta do czasu wygaśnięcia mandatu.

Ford został zatwierdzony i zaprzysiężony 6 grudnia 1973.

Nominacje do Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych

  • Warren Earl Burger (1969) – na prezesa SN
  • Harry Blackmun (1970)
  • Lewis Franklin Powell, Jr. (1972)
  • William H. Rehnquist (1972)

Były też nominacje, które nie doszły do skutku:

  • Harrold Carswell – odrzucony przez Senat
  • Clement Haynesworth – odrzucony przez Senat
  • Hershel Friday – ostatecznie wycofany na rzecz Powella, po tym jak palestra uznała go za „pozbawionego kwalifikacji”
  • Mildred Lillie – ostatecznie wycofana na rzecz Rehnquista, po tym, jak palestra uznała ją za „pozbawioną kwalifikacji” (gdyby nominacja doszła do skutku, Lillie została by pierwszą kobietą w składzie SN).

Watergate i rezygnacja

Jeszcze przed wyborami w 1972 afera została ujawniona, ale nie nabrała rozgłosu, mimo starań demokratów. Potem jednak okazało się, jak wielkie miała rozmiary i jak wiele osób było w nią zamieszanych, w tym sam prezydent Nixon.

Nixon chciał skompromitować swoich potencjalnych głównych rywali w nadchodzących wyborach. Za takich uważał senatorów Edwarda Kennedy’ego, Edmunda Muskiego oraz McGoverna. Mimo swej popularności i prawie pewnej wygranej postanowił dokonać włamania do kompleksu Watergate, a ściślej do siedziby kierownictwa demokratów, aby dopiąć tego celu. Operacją kierował Komitet na rzecz reelekcji prezydenta. „Hydraulicy” zostali złapani i stopniowo dowiadywano się od nich, na czyje zlecenie pracowali.

W końcu Nixon, po długich miesiącach kryzysu i groźbie postawienia go w stan oskarżenia, zdecydował się ustąpić ze stanowiska. Gdyby został skazany w Senacie, co było całkiem prawdopodobne, straciłby wszelkie przywileje należne byłemu prezydentowi.

Rezygnacja została złożona 9 sierpnia 1974 na ręce sekretarza stanu Henry’ego Kissingera. Następnym 38. Prezydentem Stanów Zjednoczonych został Gerald Ford.

Emerytura

Richard Nixon nie musiał obawiać się ewentualnego postawienia w stan oskarżenia w związku z Watergate, gdyż we wrześniu 1974 prezydent Ford udzielił mu ułaskawienia in blanco za wszelkie przestępstwa, jakich dopuścił się lub mógł dopuścić w czasie pełnienia urzędu prezydenta.

Nixon opuszczał urząd prezydenta jako bardzo niepopularny, wręcz znienawidzony człowiek i polityk. Na emeryturze starał się zrehabilitować. 10 lat po ustąpieniu powiedział nawet: 10 lat afery Watergate to już dość!.

Nixon, który na emeryturze jeździł za granicę w różnych misjach (m.in. do Chin), pisał pamiętniki, publikował artykuły i wygłaszał przemówienia, był pierwszym byłym prezydentem, który zrezygnował z ochrony United States Secret Service.

Po ustąpieniu Nixon przeniósł się do swojej rezydencji Rancho Mirage w Kalifornii, ale potem, pod sam koniec życia, wrócił do New Jersey, aby być bliżej rodziny.

Śmierć i pogrzeb

W poniedziałek 18 kwietnia 1994 o godzinie 17:45 przed obiadem Richard Nixon doznał udaru mózgu w swoim domu w New Jersey. Skrzep krwi, który sformował się w jego sercu, oderwał się i wraz z krwią dotarł do mózgu. Karetka pogotowia zawiozła go do szpitala na Manhattanie. Nie mógł już mówić ani poruszyć prawą ręką i nogą. Lekarze orzekli, że wylew nie był najgroźniejszy, ale spowodował uszkodzenia i obrzęk mózgu, przez co zdrowie prezydenta zaczęło się pogarszać z dnia na dzień. Nixon nie mógł już oddychać samodzielnie bez respiratora. W czwartek 21 kwietnia prezydent zapadł w głęboką śpiączkę. Następnego dnia 22 kwietnia o godzinie 21:08 były prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki zmarł w wieku 81 lat w obecności swoich córek. Został pochowany w miejscu swoich narodzin w miejscowości Yorba Linda w Kalifornii obok swojej żony Pat Nixon, która zmarła niespełna rok wcześniej 22 czerwca 1993 na raka płuc. Tam znajduje się jego biblioteka prezydencka. W pogrzebie uczestniczył urzędujący wtedy prezydent Bill Clinton, a także żyjący ówcześnie byli prezydenci amerykańscy G. Ford, J. Carter, R. Reagan, G.H.W. Bush oraz były doradca Nixona ds. bezpieczeństwa narodowego i Sekretarz Stanu Henry Kissinger. Obecni byli również reprezentanci 88 obcych państw, ówczesny gubernator Kalifornii Pete Wilson, senator, lider senackiej mniejszości, republikanin Robert Dole oraz ewangelista Billy Graham.

Próba podsumowania

Nie tylko jako człowiek, ale i jako polityk, był postacią kontrowersyjną i skomplikowaną. Należy mu się uznanie za odprężenie, które pomogło Stanom Zjednoczonym nadrobić nadwątlone siły, a potem odnieść zwycięstwo w zimnej wojnie, oraz wycofanie się z niemożliwej do wygrania wojny w Wietnamie.

Za jego rządów Stany Zjednoczone zainscenizowały i wsparły pucz generała Pinocheta w Chile, który odsunął od władzy wspieranego przez partie marksistowskie i komunistyczne z całego świata, lecz demokratycznie wybranego Salvadore Allende.

We własnym kraju Nixon doprowadził do największego w historii Stanów Zjednoczonych kryzysu władzy, który dramatycznie sparaliżował życie publiczne przez dłuższy czas i przyczynił się do pogłębienia nieufności do rządu federalnego.

Nie można go jednoznacznie ocenić ani jako zasłużonego polityka, ani jako „politycznego szkodnika”, jakim chcieliby widzieć go jego przeciwnicy. Bez wątpienia odcisnął wielkie piętno na historii Stanów Zjednoczonych XX wieku.

Nixon w kulturze popularnej

Richard Nixon pojawiał się, jako postać pierwszoplanowa lub epizodyczna, w wielu utworach, m.in.:

  • Wszyscy ludzie prezydenta (1976) – film przedstawiający kulisy afery Watergate
  • Zabić prezydenta (film)
  • Fallout 2 (gra komputerowa) – w jednej z lokacji gracz znajduje kukiełkę Nixona, którą następnie może rozczłonkować
  • Forrest Gump
  • Futurama (gdzie jego zachowana głowa była prezydentem Ziemi).
  • Simpsonowie
  • The Love of Richard Nixon znany utwór brytyjskiego zespołu Manic Street Preachers jeden z nielicznych produktów kultury, w którym autorzy przedstawiają Nixona jako niesłusznie ocenionego przez historię.
  • Nixon (film) (1995) film Olivera Stone’a przedstawiający życiorys Richarda Nixona
  • Frost/Nixon (2008) film Rona Howarda o kulisach wywiadu telewizyjnego udzielonego brytyjskiemu dziennikarzowi – Davidowi Frostowi.
  • Strażnicy (komiks) gdzie – głównie za sprawą działalności współpracujących z rządem superbohaterów – nie tylko nie został usunięty ze stanowiska w związku z aferą Watergate, ale również sprawuje władzę przez kilka kadencji z rzędu.
  • Las Vegas Parano – w filmie kilkakrotnie pojawiają się nagrania z przemówień Nixona
  • Call of Duty Black Ops gdzie w trybie zombie można grać jego osobą.
  • postać Nixona pojawia się w serialu Doktor Who w 2011 roku (Sezon 6, odcinki 1 i 2), grana przez aktora Stuarta Milligana.
  • Nixon (ukryty pod pseudonimem Trick E. Dixon) jest centralną postacią wydanej w 1971 r. powieści Philipa Rotha Nasza klika (ang. Our Gang), utrzymanej w konwencji satyry politycznej

Obecna w kulturze popularnej jest także jego słynna maska.

Jego były doradca, John Ehrlichman, napisał i wydał w 1976 książkę pt. Waszyngton za zamkniętymi drzwiami, która przedstawia fikcyjne wydarzenia, ale jednak łatwo się zorientować, że pierwowzorem prezydenta Richarda Moncktona był Nixon.

Ciekawostki

  • Pierwsza debata Kennedy-Nixon odbyła się 21 kwietnia 1947, kiedy demokratyczny kongresmen Frank Buchanan wybrał świeżo upieczonych kongresmenów Kennedy’ego i Nixona do debaty na temat antystrajkowej ustawy Tafta-Hartleya.
  • Nixon jako pierwszy i, jak dotąd jedyny, człowiek zdobył tytuł Człowieka Roku według magazynu „Time” dwa razy z rzędu w latach 1971 i 1972 (drugi raz wspólnie z Henrym Kissingerem).
  • Wiele razy wspomina się o nim w amerykańskiej wersji „Whose Line Is It Anyway?”.

 

Źródło informacji: wikipedia.org

Brak miejsc

    loading...

        ImięRodzaj relacjiData urodzeniaData śmierciOpis
        1Pat NixonPat Nixonżona16.03.191222.06.1993
        2Gerald  FordGerald Fordkolega/koleżanka14.07.191326.12.2006
        3George  Bush sr.George Bush sr.kolega/koleżanka12.06.192430.11.2018
        4Colin  PowellColin Powellkolega/koleżanka05.04.193718.10.2021
        5Spiro  AgnewSpiro Agnewkolega/koleżanka, wyznawca tej samej idei, oponent09.11.191817.09.1969
        6Viktor  SukhodrevViktor Sukhodrevznajomy12.12.193216.05.2014
        7Willy BrandtWilly Brandtznajomy18.12.191308.10.1992
        8John  WayneJohn Wayneznajomy, wyznawca tej samej idei26.05.190711.06.1979
        9Earl  WarrenEarl Warrenznajomy19.03.189109.07.1974
        10Barbara WaltersBarbara Waltersznajomy25.09.192930.12.2022
        11Betty  FordBetty Fordznajomy08.04.191808.07.2011
        12Anwar as-SadatAnwar as-Sadatznajomy25.12.191806.10.1981
        13
        Marion Jorgensenznajomy18.03.191218.06.2008
        14Bernhard, książę NiderlandówBernhard, książę Niderlandówznajomy29.06.191101.12.2004
        15Leonid BreżniewLeonid Breżniewznajomy19.12.190610.11.1982
        16Pearl BaileyPearl Baileyznajomy29.03.191817.08.1990
        17Norma ZimmerNorma Zimmerznajomy13.07.192310.05.2011
        18Anatolij DobryninAnatolij Dobryninznajomy16.11.191906.04.2010
        19Edward VIII WindsorEdward VIII Windsorznajomy23.06.189428.05.1972
        20Wallis  SimpsonWallis Simpsonznajomy19.06.189624.04.1986
        21Armand HammerArmand Hammerznajomy21.05.189810.12.1990
        22Art LinkletterArt Linkletterznajomy17.07.191226.05.2010
        23Mohammed Zahir ShahMohammed Zahir Shahznajomy16.10.191423.07.2007
        24Prince Philip,  Duke of EdinburghPrince Philip, Duke of Edinburghznajomy10.06.192109.04.2021
        25Helen  KellerHelen Kellerznajomy27.06.188001.06.1968
        26Billy GrahamBilly Grahamznajomy07.11.191821.02.2018
        27Jocelyn  BrandoJocelyn Brandoznajomy18.11.191927.11.2005
        28Art ShayArt Shayznajomy31.03.192228.04.2018
        29Burt LancasterBurt Lancasterznajomy02.11.191320.10.1994
        30Valéry Giscard d'EstaingValéry Giscard d'Estaingznajomy02.02.192602.12.2020
        31Pjērs Eliots  TridoPjērs Eliots Tridoznajomy18.10.191928.09.2000
        32Lyndon JohnsonLyndon Johnsonznajomy27.08.190822.01.1973
        33Edward  HeathEdward Heathznajomy09.07.191617.07.2005
        34Roger AilesRoger Ailesznajomy15.05.194018.05.2017
        35Larry  KingLarry Kingznajomy19.11.193323.01.2021
        36Eisaku  SatōEisaku Satōznajomy27.03.190103.06.1975
        37PeléPeléznajomy23.10.194029.12.2022
        38Майкл ДебейкиМайкл Дебейкиznajomy07.09.190811.07.2008
        39Mohammad Reza PahlawiMohammad Reza Pahlawiznajomy26.10.191927.07.1980
        40Aretha Louise  FranklinAretha Louise Franklinznajomy25.03.194216.08.2018
        41Dolores HopeDolores Hopeznajomy27.05.190919.09.2011
        42Hugh ThompsonHugh Thompsonpodwładny, żołnierz15.04.194306.01.2006
        43Alfredo Stroessner  MatiaudaAlfredo Stroessner Matiaudawyznawca tej samej idei03.11.191216.08.2006
        44John  McCainJohn McCainwyznawca tej samej idei29.08.193625.08.2018
        45Cyd CharisseCyd Charissewyznawca tej samej idei08.03.192217.06.2008
        46Yvonne De CarloYvonne De Carlowyznawca tej samej idei01.09.192208.01.2007
        47Tony MartinTony Martinwyznawca tej samej idei25.12.191327.07.2012
        48George MurphyGeorge Murphywyznawca tej samej idei04.07.190203.05.1992
        49Gregory PeckGregory Peckoponent05.04.191612.06.2003
        50Ben BradleeBen Bradleeoponent26.08.192121.10.2014
        51Augusto PinochetAugusto Pinochetoponent25.11.191510.12.2006
        52Fidel CastroFidel Castrooponent13.08.192625.11.2016
        53Sargent  ShriverSargent Shriveroponent09.11.191518.01.2011

        01.11.1955 | Beginning of Vietnam War

        Prześlij wspomnienia

        21.08.1959 | Hawaje jako 50. stan dołączyły do Unii

        Prześlij wspomnienia

        16.09.1959 | Šarls de Gols piedāvā Alžīrai neatkarības referendumu

        Prześlij wspomnienia

        26.09.1960 | John Fitzgerald Kennedy i Richard Nixon zmierzyli się w pierwszej w historii telewizyjnej debacie przed wyborami prezydenckimi w USA

        Prześlij wspomnienia

        20.01.1961 | John F. Kennedy został zaprzysiężony na 35. prezydenta Stanów Zjednoczonych

        Prześlij wspomnienia

        30.10.1961 | Tested the Soviet "Tsar Bomba"

        Prześlij wspomnienia

        16.03.1968 | Masakra w Mỹ Lai

        Masakra w Mỹ Lai – zbrodnia wojenna dokonana 16 marca 1968 roku przez armię amerykańską, która zmasakrowała w wiosce Mỹ Lai w południowym Wietnamie setki nieuzbrojonych cywilów. Masakra wywołała oburzenie na całym świecie i przyczyniła się do spadku publicznego poparcia dla wojny wietnamskiej w USA.

        Prześlij wspomnienia

        05.11.1968 | Richard Nixon wygrał wybory prezydenckie w USA

        Prześlij wspomnienia

        20.01.1969 | Richard Nixon został zaprzysiężony na 37. prezydenta Stanów Zjednoczonych

        Prześlij wspomnienia

        14.07.1969 | Wojna futbolowa: wojska Salwadoru przekroczyły granicę z Hondurasem

        Wojna futbolowa lub Wojna stu godzin – krótkotrwały konflikt zbrojny między Salwadorem a Hondurasem, który miał miejsce w 1969 roku. Określenie "wojna futbolowa" stworzone przez Ryszarda Kapuścińskiego i rozpowszechnione przez mass media, wywodzi się z przekonania, że powodem wybuchu wojny był przegrany przez Honduras 15 czerwca 1969 mecz w czasie eliminacji do mistrzostw świata w piłce nożnej. W rzeczywistości stosunki między państwami były napięte już znacznie wcześniej, sam mecz stał się niejako punktem kulminacyjnym fali nacjonalizmu i nienawiści rozpętywanej przez obie strony.

        Prześlij wspomnienia

        21.12.1970 | Prezydent USA Richard Nixon przyjął w Białym Domu Elvisa Presleya

        Prześlij wspomnienia

        26.05.1972 | W Moskwie Richard Nixon i Leonid Breżniew podpisali układ o ograniczeniu systemów obrony przeciwrakietowej ABM (Traktat ABM)

        Anti-Ballistic Missile Treaty – traktat ABM podpisany w 1972 roku traktat między Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim o nieograniczonym czasowo ograniczeniu rozwoju, testowania i rozmieszczania systemów antybalistycznych (ABM – ‘’Antiballistic Missile’’). Jak wynika z art. I traktatu, jego celem było „ograniczenie systemów antybalistycznych każdej ze stron traktatu (ZSRR i USA) i zapobieżenie rozmieszczeniu przez którakolwiek ze stron systemów ABM na jego terytorium”. Jakkolwiek układ dopuszczał pewne ograniczone rozmieszczenie systemów antybalistycznych, jednakże zapobiegał utworzeniu systemów narodowych, w efekcie czego zapewniał nieskrępowaną możliwość balistycznego ataku jądrowego przez każdą ze stron. Traktat ograniczał możliwość rozmieszczenia systemów antybalistycznych jedynie do określonej w nim liczby rakietowych systemów lądowych oraz umieszczonych na Ziemi systemów radarowych.

        Prześlij wspomnienia

        31.05.1972 | Richard Nixon jako pierwszy prezydent USA przybył z wizytą do Polski

        Prześlij wspomnienia

        17.06.1972 | The Watergate scandal

        Prześlij wspomnienia

        23.06.1972 | Votergeitas skandāls

        Votergeitas skandāls: ASV prezidents Ričards Niksons un Baltā nama biroja vadītājs H. R. Holdemens telefonsarunā apsprieda, kā apturēt CIP un FIB izmeklēšanu. Šīs sarunas ieraksts vēlāk iznīcināja Niksona politisko karjeru

        Prześlij wspomnienia

        07.11.1972 | Richard Nixon wygrał wybory prezydenckie w USA

        Prześlij wspomnienia

        22.11.1972 | Prezydent USA Richard Nixon ogłosił zniesienie 22-letniego zakazu podróży do Chin dla obywateli USA

        Prześlij wspomnienia

        06.10.1973 | Wybuchła izraelsko-arabska wojna Jom Kippur

        Wojna Jom Kippur – wojna Izraela z koalicją Egiptu i Syrii w 1973 roku (znana także jako wojna październikowa lub wojna ramadanowa; hebr. יום הכיפורים, Milchamat Jom HaKipurim, arab. حرب تشرين, ħarb Tishrin), trwająca od 6 do 26 października. Wojna rozpoczęła się w dniu żydowskiego święta Jom Kippur, od zaskakującego uderzenia połączonych sił Egiptu i Syrii. Najechały one półwysep Synaj i Wzgórza Golan, które pozostawały pod kontrolą Izraela od czasu wojny sześciodniowej w 1967 roku.

        Prześlij wspomnienia

        17.07.1975 | Na orbicie okołoziemskiej doszło do połączenia amerykańskiego statku kosmicznego Apollo z radzieckim Sojuzem

        Prześlij wspomnienia

        26.12.1982 | Człowiekiem Roku tygodnika Time został komputer osobisty

        Prześlij wspomnienia

        15.02.1989 | Ostatnie oddziały armii radzieckiej opuściły Afganistan

        Prześlij wspomnienia

        04.11.1989 | W Berlinie Wschodnim doszło do największej w historii NRD antyrządowej demonstracji z udziałem 500-700 tys. osób

        Prześlij wspomnienia

        09.11.1989 | Jesień Ludów: rozpoczęło się burzenie Muru Berlińskiego

        Prześlij wspomnienia

        01.12.1989 | Socialist Unity Party of East Germany formally renounces its monopoly on power

        Prześlij wspomnienia

        31.07.2016 | Исследование Лунной аферы США

        Prześlij wspomnienia

        Dodaj słowa kluczowe